Journal of Ritual Culture and Literature

Journal of Ritual Culture and Literature

A Content Analysis of The Highway of Salvation: The Shia Poetic System in Praise of Imam Ali

Document Type : Original Article

Authors
morteza omrani 1
nemat allah panahi 2
1 Department of Persian Language and Literature, Payam Noor University, Tehran, Iran
2 Doctoral Graduate in Persian Language and Literature, Visiting Instructor at Ferdowsi University of Mashhad
10.22077/jcrl.2025.9267.1208
Abstract
Shia poetic compositions contain valuable information about the teachings and virtues of Prophet’s household as well as the socio-political events of the early centuries of Islam from a Shia perspective. These literary treasures not only enhance knowledge but also reflect the poets’ responses to the religious and political ideals of the Shia and to the oppression of rulers of the time, expressed through the concepts of tawallā (taking as allies) and tabarrā (dissociating from enemies). This study aims to introduce one of the most important examples of Shia poetic compositions, namely the poem The Highway of Salvation by Majzub Tabrizi, using a content analysis approach. To this end, the conceptual framework and the constitutive elements of this poem have been examined. In addition, the research emphasizes identifying and analyzing deep religious, mystical, and social themes and investigating their impact on spiritual understanding and knowledge of Shia mysticism. The results of the study show that the poet focuses on the symbolic path of the spiritual journey of the “heart” in search of the “key to salvation”. The heart’s journey, depicted through a narrative language in the form of dialogues with the mountain, sea, sky and night, symbolically begins with constructing the heart’s house for the “Beloved”. It is presented as a process of spiritual development, where the seeker of truth moves from the mountain to the sea, from the sea to the sky, and from the sky to the night, ultimately reaching the final destination, namely the sacred shrine of Imam Ali, as the embodiment of perfection and guidance. This journey symbolizes the stages of human progression and transformation on the path to spiritual perfection.
Keywords
Shia Poetic Compositions
11th-Century Persian Poetry
Praise of Imam Ali
The Highway of Salvation
Majzub Tabrizi
Subjects
قرآن کریم. (ترجمۀ مهدی فولادوند).
 آئینه‌وند، صادق. (1359). ادبیات انقلاب در شیعه. ج 1. تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامی
آئینه‌وند، صادق. (1362). ادبیات انقلاب در شیعه. ج 2. تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامی
آیتی، محمود. (1397). «ارزیابی سروده‌های مذهبی شاعران برجستۀ شیعه در سده نهم هجری». عرفان اسلامی. س 14. ش 55. صص 175-191.
باباصفری علی‌اصغر و حیدری، بتول. (1392). «سیر تطور ده‌نامه و سی‌نامه‌سرایی در شعر فارسی با تکیه بر تحلیل ساختاری و محتوایی». پژوهش‌نامه ادب غنایی دانشگاه سیستان و بلوچستان. س 11. ش 21. صص 25-48.
باقری، مهری. (1380). «ده‌نامه‌نویسی در ادب فارسی و ده‌نامۀ شاه شجاع» نشریه نامه انجمن. ش 3. صص 78- 89.
جعفریان، رسول. (1388). تاریخ تشیع در ایران از آغاز تا طلوع دولت صفوی. چاپ سوم. تهران: علم.
خان‌محمدی، علی‌اکبر. (1378). «ده‌نامه‌سرایی یک نوع ناشناخته در زبان فارسی». گلچرخ. ش 21. اردیبهشت و خرداد. صص 17-20.
خراسانی، محبوبه و داوودی مقدم، فریده. (1390). «تحلیل ده‌نامه‌های ادبی از دیدگاه انواع ادبی». متن‌پژوهی، س 15. ش 50. صص 9-39.
ریاحی، محمدامین. (1378). کسایی مروزی: زندگی، اندیشه و شعر او. تهران: علمی.
شیخ‌الرئیس کرمانی، محمد. (1388). شعر شیعی و شعرای شیعه در عصر اول عباسی. تهران: اطلاعات.
عباسیه کهن، سیدمحمد. (1372) «ده‌نامه سرایی در ادب فارسی و نگاهی به غزل- مثنوی». شعر. س 1. ش 1. صص 74- 78.
عوفی، محمد بن محمد. (1361). تذکره لباب الالباب به سعی و اهتمام ادوارد براون. تهران: فخررازی.
عیوضی، رشید. (1354). «ده‌نامه‌گویی در ادب فارسی و ده‌نامۀ حریری». نشریۀ دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تبریز. ش 116. صص 252-260.
غفورزاده، محمدجواد. (1393). خورشید کعبه. تهران: نشر جمهوری.
صفا، ذبیح الله. (1379). تاریخ ادبیات ایران. ج 3. تلخیص از محمد ترابی. تهران: فردوس.
صفا، ذبیح الله. (1373). تاریخ ادبیات در ایران. ج 3. مجلد اول. چاپ یازدهم. تهران: فردوس.
کاشی، حسن. (1388). دیوان حسن کاشی. به کوشش سید عباس رستاخیز. تهران: کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی.
مجذوب تبریزی، محمدبن محمدرضا. (1390). دیوان مجذوب تبریزی. تصحیح و مقدمه: سجاد رسولی نوده. تهران: اقبال.
مجذوب تبریزی، محمدبن محمدرضا. (1397). شاهراه نجات. مقدمه و تصحیح: مرتضی چرمگی عمرانی و بهناز بخشی. مشهد: آهنگ قلم.
میسری. (1366). دانشنامه در علم پزشکی: کهن‌ترین مجموعه طبی به شعر فارسی از حکیم میسری پزشک قرن چهارم هجری؛ به اهتمام برات زنجانی. تهران: مؤسسه مطالعات اسلامی دانشگاه مک‌گیل.
Journal of Ritual Culture and Literature
Volume 4, Issue 2 - Serial Number 8
October 2025
Pages 211-236

  • Receive Date 22 April 2025
  • Revise Date 08 July 2025
  • Accept Date 21 July 2025
  • Publish Date 23 September 2025