Qur'anic Allusions and References in the Supplications and Monotheistic Poems of Ibn Hussam Khusfi

Document Type : Original Article

Authors

1 university

2 uac

3 jaubir

10.22077/jcrl.2025.8688.1183

Abstract

Among verbal and spiritual arrays and Imaginary Forms, allusion is one of the most important tools that poets use to quickly convey their intentions, beliefs, and thoughts to the audience. This is why, by carefully examining the allusions used in poets' works, one can largely identify their thoughts and beliefs.

After the advent of Islam, allusions to religious and spiritual concepts gradually entered poets' works, and in addition to adding richness of content and theme to the works, they played an important role in promoting and explaining religious beliefs.



Based on scientific explorations using a descriptive-analytical research method, it can be said that the use of allusions to religious and Quranic concepts in the Divan of Ibn-e Husam , in many cases has moved from a superficial and outward-looking level to the depth of Quranic concepts and has penetrated the poet's heart and soul. The poet sometimes crafts words in such hidden and multi-layered corners of Quranic concepts that perhaps ordinary people will never easily grasp the depth of the poet's belief and mastery of these concepts, and reaching the pearl of meaning and the poet's intended concept is not possible except for a familiar and skilled diver who knows how to delve into the depths of meanings. The author, believes that in Ibn-e Husam's poems, especially his monotheistic and supplicatory odes, a direct and close connection with the luminous verses of the Holy Quran can be observed in the form of allusion and reference, especially in the hidden layers.

Keywords

Main Subjects

References

قرآن کریم. (1386). ترجمه مهدی الهی قمشه‌ای. تهران: بنیاد قرآن و عترت.
نهج البلاغه. (1388) ترجمه محمّد دشتی. تهران: سنا.
تفتازانی، مسعود. (۱۴۰۷).  المطوّل فی شرح تلخیص المفتاح. قم: داوری.
جوادی آملی، عبدالله. (1388). تفسیر تسنیم. به اهتمام علی اسلامی. قم: اسراء.
حسینی بحرانی، سیدهاشم. (1375). البرهان فی تفسیر القرآن. به اهتمام اشرف ابوالقاسم سالک و ترجمه  عبدالله صالحی نجف‌آبادی. تهران: آفتاب.
خوسفی، محمد ابن حسام. (1390). دیوان. به اهتمام مرادعلی واعظی. تهران: فکر بکر.
دهخدا، علی‌اکبر. (1390). «حمد، تسبیح، ابداع» در فرهنگ متوسط دهخدا. ج 1. زیر نظر جعفر شهیدی. به کوشش ایرج مهرکی و اکرم سلطانی. تهران: مؤسسه چاپ و نشر دانشگاه تهران.
دهخدا، علی‌اکبر. (1390). «فاطر» در فرهنگ متوسط دهخدا. ج 2. زیر نظر جعفر شهیدی. به کوشش ایرج مهرکی و اکرم سلطانی. تهران: موسسه چاپ و نشر دانشگاه تهران.
رامپوری، غیاث‌الدین محمد. (1337). غیاث‌اللغات. به کوشش محمد دبیرسیاقی. تهران: کانون معرفت.
سعدی شیرازی، مصلح‌الدین. (1385). کلیات سعدی. به تصحیح محمدعلی فروغی. تهران: هرمس.
رازی، شمس قیس. (1373). کتاب المعجم فی معاییر اشعارالعجم. به اهتمام سیروس شمیسا. تهران: فردوس.
شمیسا، سیروس. (1375). فرهنگ تلمیحات. تهران: فردوس.
صفی پوری، عبدالرحیم عبدالکریم. (1377). «تسبیح» در منتهی‌الارب فی لغات العرب، با مقدمه و تصحیح علیرضا حاجیان‌نژاد. تهران: افست.
طباطبایی، سیدمحمدحسین. (1399). تفسیر المیزان، به ترجمه سیدمحمدباقر موسوی همدانی. تهران: دفتر انتشارات اسلامی.
طبرسی، علی بن حسن. (1392). مشکاة الأنوار فی غرر الأخبار به ترجمه عبدالله محمدی و مهدی هوشمند. تهران: دارالثقلین.
قمی، عباس. (1388). سفینة البحار و مدینة الحکم و الآثار با مقدمه علی‌اکبر الهی خراسانی. مشهد مقدس: آستان قدس رضوی.
مجلسی، محمدتقی. (1386). بحارالانوار، به اهتمام محمدباقر بهبودی. تهران: المکتبه‌الاسلامیه‌.
معین، محمد. (1386). فرهنگ معین. تهران: زرّین.
مکارم شیرازی، ناصر و همکاران. (1374). تفسیر نمونه. تهران: دارالکتب الاسلامیه.
موسوی خمینی، روح الله. (1373). آداب الصّلوه. تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (ره).
مولوی، جلال الدین محدبن محمد. (1388). مثنوی معنوی، با مقدمه قدمعلی سرامی، تهران: شرکت تعاونی کارآفرینان فرهنگ و هنر.
همایی، جلال‌الدین. (1363). فنون بلاغت و صناعات ادبی. تهران: توس.
Journal of Ritual Culture and Literature
Volume 4, Issue 2 - Serial Number 8
October 2025
Pages 237-260

Files

History

  • Receive Date: 19 January 2025
  • Revise Date: 03 July 2025
  • Accept Date: 16 July 2025
  • Publish Date: 23 September 2025

Share

How to cite

Statistics