فرهنگ و ادبیات آیینی در سینمای مرتضی آوینی (مطالعه موردی: گفتارمتن مجموعه مستند روایت‌فتح)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

گروه مدیریت رسانه، دانشکده علوم اجتماعی، رسانه و ارتباطات دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، جمهوری اسلامی ایران

10.22077/jcrl.2024.7186.1097

چکیده

بیان در هر فیلمی از جمله گونه مستند، از طریق تصویر صورت می‌گیرد. گاهی فیلمسازان برای پر کردن خلاء تصاویر، از گفتارمتن استفاده می‌کنند. مرتضی آوینی از جمله افرادی است که در طول سالهای دفاع مقدس، در بیش از هفتاد قسمت مجموعه فیلم مستند تحت عنوان روایت‌فتح، با نگارش گفتارمتن شناختی درباره جنگ، و ارائه تحلیل‌های فلسفی و شاعرانه، سعی در کشاندن مخاطب از ظاهر تصاویر به حقیقت صحنه نبرد دارد. در این پژوهش کیفی که با روش تحلیل مضمون و با استفاده از نرم‌افزار MAXQDA 2020 انجام شده، پس از انتخاب گفتارمتن پنج قسمت از آن مجموعه با عناوین: شب عاشورایی، پاتک روز چهارم، رضا، شهری در آسمان(قسمت پنجم) و با من سخن بگو دوکوهه(قسمت دوم) و مطالعه آنها، سعی بر استخراج مضامین مرتبط با ادبیات آیینی و فرهنگ عاشورایی در سینمای مرتضی آوینی دارم. نتایج بدست آمده نشان می‌دهد که در این فیلم‌ها آوینی سعی دارد، با پرداختن به رزمندگان مرگ‌آگاه به عنوان قهرمانان اصلی فیلم‌هایش، حقیقت فرهنگ عاشورایی حاکم بر دفاع‌مقدس به مخاطبانش نشان دهد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Ritual Culture & literature in Morteza Avini’s cinema )Case study: The Rewayat Fat’h’s documentary film series narration)

نویسنده [English]

  • Yousef qasemi
Department of Media Management, Faculty of Social Sciences, Media and Communication, University of Religions and Religions, Qom, Islamic Republic of Iran
چکیده [English]

Expression in any film, including the documentary genre, takes place through images. Sometimes filmmakers use narration to fill the gap of images. Morteza Avini is one of those whom, meanwhile the years of the holy defense, during the seventy episodes of the documentary film series entitled Rewayat Fat’h, tried to pass the audience from the appearance of the images to the truth of the battle scene by writing a cognitive discourse narration about the holy defense, using analyzes Ritual, philosophical and poetic. In this research, which is of a qualitative type and was carried out with the method of content analysis and MAXQDA 2020 software, after selecting five episodes of this collection with the titles: Shab-e-Ashurai, Pathak-e-Rooz-e-chaharom, Reza, Shahri dar aseman (Part 5) and Ba man sokhan bego Dukohe (part two) and the study of the related texts, tries to extract the ritual themes used in their narration. The obtained results show that Avini tries to introduce the truth in the form of death awareness to his audience by dealing with the volunteer warriors who believe in Ashura culture as the main hero of his films.

کلیدواژه‌ها [English]

  • “Ashoura’s culture”
  • “Narration”
  • “Documentary Film”
  • “Rewayat Fat’h”
  • “Morteza Avini”
  • “Holy defense”
  • قرآن کریم
  • نهج البلاغه
  • آروین، شکوفه و دادور، ابوالقاسم. (1393). «سینمای اشراقی، سینمای معناگرا از منظر آرای مرتضی آوینی». مطالعات تطبیقی هنر. س4. ش7. صص 107 -117.
  • آوینی، مرتضی. (1400). گنجینه آسمانی. ویراستار حبیب الله. حبیبی فهیم، تهران: واحه.
  • افصحی، علی (1384). فرهنگ و اصطلاحات سینمایی. تهران: کتاب همراه.
  • حییم، سلیمان (1388). فرهنگ معاصر کوچک انگلیسی - فارسی. تهران: فرهنگ معاصر.
  • حجازی، بهجت السادات وآخوندزاده، حکیمه(1400). «نگرشی به روایت فتح از شهید آوینی بر مبنای روایت گری»، دوفصلنامه رسانه و فرهنگ، سال یازدهم، شماره اول، صص21 -44.
  • زکریایی کرمانی، ایمان؛ الستی، احمد؛ حمیدزاده، عبدا... (1397). «واکاوی نحوه معناسازی در فیلم مستند رضا از مجموعه روایت فتح بر اساس شیوه های بیل نکولز و الگوی تحلیل پنج سطحی رولان بارت»، فصلنامه پژوهش های ارتباطی، سال بیست و پنجم، شماره سوم، صص47- 65.
  • شیخ‌زاده، محمد و عابدی جعفری، حسن و تسلیمی، محمدسعید و فقیهی، ابوالحسن(1390).«تحلیل مضمون و شبکه مضامین»، اندیشه مدیریت راهبردی، سال پنجم، شماره دو، صص 151- 198.
  • ضابطی جهرمی، احمد(1377). «نگرش تئوریک به فیلم مستند»، نقد سینما، شماره 13، صص 83-89.
  • وبگاه شهید آوینی: http://www.aviny.com