پژوهشنامۀ فرهنگ و ادبیات آیینی

پژوهشنامۀ فرهنگ و ادبیات آیینی

تحلیل نشانه‌شناختی شعر برگزیدة معاصر «آیینی- رضوی»( نمونه پژوهی: دهة 90)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد تربت حیدریه، دانشگاه آزاد اسلامی، تربت حیدریه، ایران.
2 گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد تربت حیدریه،دانشگاه آزاد اسلامی،تربت حیدریه، ایران.
3 گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران.
چکیده
شعر رضوی از شاخه‌های شعر آیینی است که به دلیل پیوند عمیق روح و جان ایرانیان مسلمان با امام رضا(ع) اهمیت زیادی دارد. نشانه‌شناسی شعر آیینی-رضوی بر مبنای شناخت رمزگان‌های مختلف از اهداف این پژوهش است زیرا شاعران، معنا را از طریق نشانه‌ها و روابط حاکم میان آن‌ها به مخاطب منتقل می‌کنند.نوع نشانه‌های به‌کاررفته در شعر آیینی- رضوی به-گونه‌ای‌است که باعث انسجام ساختاری اثر و به وجود آوردن تصاویر شاعرانه می‌شود که همگی به طرف وحدت شعری حرکت‌کرده و شاعر می‌تواند به زیباترین شکل احساسات و تجربیات زیبای خود را به خوانندگان القا نماید.گردآوری اطلاعات به صورت کتابخانه‌ای، تحلیل داده‌ها کیفی و روش استدلالی از نوع استقرایی‌است. در بررسی اشعار آیینی- رضوی دهة 90 خورشیدی، دریافتیم شاعران برای نشان‌دادن احساس و عواطف خود از نشانه‌های زیباشناختی و عمدتاً قالب غزل بهره می-گیرند. در بررسی رمزگان مربوط به زمان و مکان مشخص می‌شود کاربرد زمان حال درآن‌ها بیشتر است. شاعران شعر آیینی- رضوی به وحدت موضوع در دو محور عمودی و افقی، بیان احساس عشق و ارادت امام رضا(ع) و کرامات ایشان و توصیف مکان‌های حقیقی پرداخته‌اند. وجود جمله‌های کوتاه و منادا در ابتدای جمله و افعال امر و نهی و همچنین وجهیت عاطفی باعث شده شاعران صمیمانه با امام رضا(ع) سخن بگویند. موضوع ضامن شدن امام رضا(ع) از آهو نشانه‌های روایی بسیار زیادی را آفریده است. برخی نشانه‌های به کار رفته در شعر رضوی معانی فراتر از سطح ارتباطی زبان دارند و می‌توان از سطح لایة سطحی به لایة پنهان و عمیقی رسید که در ژرف ساخت متن قرار دارند.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

A Semiotic Analysis of Contemporary Selected "Religious-Razavi" Poetry

نویسندگان English

sakine mahdavikelatehno 1
mahmoud firozimoghaddam 2
Mehyar Alavimoghaddam 3
Ali Sadeghimanesh 3
1 Department of Persian Literature and Language Torbat Heydarieh Branch, Islamic Azad University, Torbat Heydarieh, Iran.
2 Department of Persian Literature and Language. Torbat-e-heydariye Branch Islamic Azad university Torbat-e-heydariye Iran
3 Hakim sabzevari University, sabzevar. Iran.
چکیده English

Razavi poetry, a branch of religious poetry, holds deep significance due to the spiritual connection of Iranian Muslims with Imam Reza (A.S.). This study explores its semiotic structure by analyzing various codes used by poets to convey meaning through signs and their interrelations. These signs enhance structural coherence and poetic imagery, fostering unity in expression. Using a library-based method, qualitative analysis, and an inductive approach, this study examines religious-Razavi poetry from the 2010s. Findings reveal that poets frequently employ metaphor, simile, hyperbole, allusion, parallelism, musicality, and primarily the ghazal form to express emotions and devotion to Imam Reza (A.S.). Temporal and spatial codes show a preference for the present tense. Poets emphasize thematic unity across vertical and horizontal axes, portraying love and reverence for Imam Reza (A.S.), his miracles, and real locations. Short sentences, vocatives, imperative verbs, and emotional modality create an intimate tone. The recurrent theme of Imam Reza (A.S.) as the guardian of the gazelle introduces rich narrative elements. Some signs transcend direct linguistic meaning, leading to deeper interpretations embedded within the text’s structure.

کلیدواژه‌ها English

Ritual literature
contemporary poetry
ritual poetry-Razavi
semiotics
codes

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 11 شهریور 1404

  • تاریخ دریافت 25 بهمن 1403
  • تاریخ بازنگری 04 خرداد 1404
  • تاریخ پذیرش 21 تیر 1404
  • تاریخ انتشار 11 شهریور 1404