رمز گشایی از راز ابر متن پنهان ادب فارسی (نقدی بر کتاب ایرانیان و رؤیای قرآن پارسی)

نوع مقاله : نقد کتاب

نویسنده

زبان و ادبیات فارسی داشگاه خوارزمی تهران

10.22077/jcrl.2025.8575.1177

چکیده

در این جستار کوشیدیم راز ابرمتن بودن قرآن را واکاویم و تاثیر آن را بر زبان فارسی و متن پنهان ادب فارسی بودن آن، به ویژه شعر فارسی و پیامبران عمده آن: فردوسی و مولوی و حافظ که یکی صاحب قرآن عجم شده و دیگر قرآن پارسی را به رشته سخن کشیده و سومی لسان‌الغیب نام گرفته، تبیین نماییم و در نهایت نشان دهیم که زبان فارسی بدون هیچ پشتوانه تاریخی و فرهنگی و با وجود نوپایی بر خلاف زبان غنی و تاریخی هیروگلیف مصری که رد پای آن را در قرآن و زبان عربی به ویژه در حروف مقطعه قرآن می‌توان یافت، چگونه بالید و به زبان دوم جهان اسلام تبدیل شد و نیز نشان دادیم مواجهه ایرانیان با قرآن تا سده هشتم هجری عمدتاً نخست در زبان عربی و ابتدا در موضوع قدیم و حادث بودن کلام خدا، در کتاب‌های کلامی و سپس در کتاب‌های اعجاز قرآن تبلور یافته است و دو دیگر در زبان فارسی و بویژه ترجمه‌های قرآن کریم. این مواجهه‌ها در هر دو زبان با توجه به نوع دانش مخاطب فرق می‌کند. مواجهه‌ها ایرانیان در سده اخیر و به ویژه بعد انقلاب اسلامی در حوزه‌های مختلف به شیوه‌های متفاوتی انجام یافته است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Decoding the Secret of the Hidden Text of Persian Literature as the hypertext of the Quran

چکیده [English]

In this article, we have tried to explore the secret of the Quran as a hypertext and explain its impact on the Persian language and its hidden text as Persian literature, especially Persian poetry and its major prophets: Ferdowsi, Rumi, and Hafez, one of whom became the owner of the Persian Quran, the other spoke the Persian Quran, and the third was called the Language of the Unseen. Finally, we will show how the Persian language, without any historical and cultural support and despite its infancy, grew and became the second language of the Islamic world, unlike the rich and historical language of Egyptian hieroglyphs, whose traces can be found in the Quran and the Arabic language, especially in the cursive letters of the Quran. We also showed that the Iranians' encounter with the Quran until the eighth century AH was mainly in the Arabic language, and initially in the subject of the antiquity and the accidental nature of the word of God, in theological books and then in the books of the miracles of the Quran, and the other two were in the Persian language, and especially in the translations of the Holy Quran. These encounters differ in both languages according to the type of knowledge of the audience. The encounters of Iranians in the last century, and especially after the Islamic Revolution, have been carried out in different ways in different fields.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Holy Quran
  • Hypertext
  • Persian language
  • Arabic language
  • Ferdowsi
  • Rumi
  • Hafez
آذرنوش، آذرتاش. (1375). تاریخ ترجمه از عربی به فارسی. از آغاز تا عصر صفوی 1. ترجمه­های قرآنی. تهران: سروش.
 أدونیس. (1388). متن قرآنی و آفاق نگارش. ترجمۀ حبیب­الله عباسی. تهران: سخن.
زرین­کوب، عبدالحسین. (1۳۶۸). تاریخ ایران بعد از اسلام. جلد۱. تهران: امیرکبیر.
زرین­کوب، عبدالحسین.  (1377). «فرهنگ: فرهنگ چند صدایی و فرهنگ تک صدایی». بخارا.  س1. ش 1.
شفیعی‌کدکنی، محمدرضا. (۱۳۸۸). «ساختارِ ساختارها». مجله زبان و ادبیات فارسی. س۱۷. ش ۶۵. صص ۱۵-۲۱.
عباسی، حبیب‌الله  و  فلاح، غلامعلی. (1387). «کارکرد گفتمان فقهی در مثنوی مولوی». ادب‌پژوهی. د2. ش4.
عزیزی، محمدرضا. (1396). زبان و ادبیات عربی. متن پنهان حافظ. تهران: زوار.
فان. اس. یوزف. (1403). شکوفایی کلام اسلامی ترجمۀ سارا مسگر. تهران: حکمت.
فتوحی محمود. (1403). ایرانیان و رؤیای قرآن پارسی. تهران: سخن.
فرای، نورتروپ. (1379). رمز کل: کتاب مقدس و ادبیات‌. ترجمۀ صالح حسینی. تهران: نیلوفر.