پژوهشنامۀ فرهنگ و ادبیات آیینی

پژوهشنامۀ فرهنگ و ادبیات آیینی

معرفی دو سرودۀ نویافته از ابن حسام خوسفی و دست‌نوشت شمارۀ 6115 کتابخانۀ ملی

نوع مقاله : مقاله ترویجی

نویسنده
دانشگاه علامه طباطبایی
چکیده
ابن‌حسام خوسفی از سرایندگان نام‌آور قرن نهم هجری است که دست‌نوشت‌های متعددی از دیوان او در کتابخانه‌های مختلف ایران نگاهداری می‌شود. دیوان او تا کنون سه بار تصحیح شده است: در سال 1346 توسط غلامحسین شکوهی. در 1364 توسط طاهره خوشحال دستجری و در 1366 توسط آقایان احمد احمدی بیرجندی و محمد تقی سالک. نسخة 6115 کتابخانة ملی از دست‌نوشت‌های قابل اهمیت اما کمتر شناخته‌‌شدة دیوان است که در هیچ‌یک از تصحیحات انجام‌یافتة دیوان ابن‌حسام محل استفاده نبوده است. این دست‌نوشت محتملاً در قرن یازدهم هجری کتابت شده است و علی‌رغم افتادگی‌ها، شامل سروده‌ها و بیت‌هایی است که در تصحیح‌های موجود از دیوان ابن حسام به چشم نمی‌خورند. در نگاشتۀ حاضر پس از معرفی این دست‌نوشت، برای نخستین‌بار دو سروده که باید آنها را از سروده‌های نویافتۀ ابن‌حسام تلقی کرد بر پایۀ این دست‌نوشت نقل و تصحیح شده است. این دو غزل که مجموعاً 16 بیت هستند از نظر اشتمال بر باورهای دینی ابن حسام اهمیت دارند.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

An Introduction to Two Newly Found Poems by Ibn Husam Khusafi and to Manuscript No. 6115 of the National Library

نویسنده English

hosammodin rahimi
Allameh Tabatabai University
چکیده English

Ibn Husam Khusafi is one of the prominent poets of the ninth century AH. Several manuscripts of his Diwan are preserved in various libraries in Iran. It has been edited three times so far: by Gholamhossein Shokoohi in 1967, by Tahereh Khoshhal Dastjerdi in 1985, and by Ahmad Ahmadi Birjandi and Mohammad Taghi Salek in 1987. Manuscript no. 6115 of the National Library is an important but little-known copy of his Diwan that has not been used in any of these editions. This manuscript was probably written in the eleventh century AH. Despite its gaps, it contains poems and verses that do not appear in the existing editions of Ibn Husam Khusafi’s Diwan. In this paper, after introducing the manuscript, two poems, considered newly discovered works of Ibn Husam Khusafi, are published and edited for the first time based on this copy. These two ghazals, consisting of 16 couplets in total, are significant because they reflect Ibn Husam Khusafi’s religious beliefs.

کلیدواژه‌ها English

The Diwan of Ibn Husam Khusafi
Critical Edition
Newly Discovered Poems
Manuscript No. 6115 of the National Library
Religious Poetry
آیتی، محمدحسین. (1371). بهارستان: در تاریخ و تراجم رجال قاینات و قهستان. مشهد: دانشگاه فردوسی.
خوسفی، ابن‌حسام. ( کتابت قرن 12) دیوان. شمارۀ نسخه: 6115. [نسخۀ خطی] تهران: کتابخانه ملی.
خوسفی، محمد ابن‌حسام. (1366). دیوان محمد ابن‌حسام خوسفی. به کوشش احمد احمدی بیرجندی و محمدتقی سالک، مشهد: ادارة کل حج و اوقاف و امور خیریة استان خراسان.
خوشحال ‌دستجردی، طاهره. (1364). تصحیح انتقادی دیوان ابن‌حسام خوسفی. پایان‌نامة دکتری. تهران: دانشگاه تهران.
درایتی، مصطفی. (1390). فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا). تهران: سازمان اسناد و کتابخانة ملی جمهوری اسلامی ایران.
دولتشاه سمرقندی (1382). تذکرة الشعرا. به تصحیح ادوارد براون. تهران: اساطیر.
غلامحسین، شکوهی. (1346). شرح حال و ذکر آثار و هزار و هشتصد بیت از اشعار مولانا محمد بن حسام‌الدین حسن قهستانی. پایان‌نامة تحصیلی دانشسرای عالی. تهران: دانشگاه تهران.

  • تاریخ دریافت 26 بهمن 1403
  • تاریخ بازنگری 07 خرداد 1404
  • تاریخ پذیرش 20 خرداد 1404
  • تاریخ انتشار 01 مهر 1404