باورهای عامۀ مردم کرمانشاه بر اساس داستان‌های علی‌اشرف درویشیان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه زیان و ادبیات فارسی دانشکده ادبیات و زبانهای خارجی دانشگاه کاشان کاشان. ایران.

2 دانش آموختٖه کارشناسی ارشد گروه زبان و ادبیات فارسی دانشکده ادبیات و زبانهای خارجی دانشگاه کاشان. کاشان. ایران.

10.22077/jcrl.2024.7228.1104

چکیده

مقالۀ حاضر آیین‌ها و باورهای عاّمه منطقۀ کرمانشاه را در داستان‌های علی‌اشرف درویشیان بررسی‌می‌کند. درویشیان، داستان‌نویس رئالیست معاصر است که در داستان‌هایش، اوضاع اجتماعی و فرهنگی زادگاهش، کرمانشاه را توصیف‌کرده‌است. نویسندۀ مقاله با رویکرد توصیفی- تحلیلی داستان‌هایِ درویشیان به دنبال پاسخ-دادن به این سؤال بنیادی است که درویشیان در داستان‌های خویش کدام آیین‌ها‌ و باورهای عامّۀ مردم زادبومش را بازتاب‌داده و از این کار چه هدفی داشته است؟ نویسندگان استنباط می‌کنند درویشیان در داستان-های خویش به‌ویژه رمان سال‌های ابری به انعکاس تعمّدی فرهنگ و باورهای عامّة مردم کرمانشاه پرداخته و ضمن شناساندن دقیق این باورها به مخاطبان خویش، آنها را برای همیشه در حافظة تاریخ ادبیّات ایران ثبت کرده که این امر از یک سو نشانۀ وطن‌دوستی نویسنده و دقّت نظر و مهارت اوست و از سوی دیگر بیانگر ارزش مردم‌شناسانه آثار اوست که تبیین‌کنندۀ حاکمیّت فقر و فاصلۀ طبقاتی رایج درآن دوران هستند و از همین رو موجب زندانی‌شدن‌ نویسنده در قبل از انقلاب اسلامی نیز شده‌اند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Popular beliefs and rituals of the people of Kermansha based on the Ali Ashraf Darvishiyan's stories Abstract

نویسندگان [English]

  • Fatemeh Sadat Taheri 1
  • Sajedeh Vaez 2
1 Associate Professor, Department of Persian Language and Literature, Faculty of Literature and Foreign Languages. University of Kashan, Kashan. Iran.
2 M. A. in Persian language and literature, Faculty of Literature and Foreign Languages, University of Kashan, Kashan. Iran
چکیده [English]

This article focuses on Ali Ashraf Darvishiyan’s stories Darvishiyan is one of the contemporary realist novelists whose works describe social and cultural condition of his hometown, Kermanshah. Deploying a descriptive-analytic style, the writer of this article tries to answer the question: does Darvishiyan reflect the public beliefs of Kermanshah in his stories? And what is his purpose of it? Writer proves that Darvishiyan deliberately used the public culture and beliefs of the people of Kermanshah in his stories and especially in the novel of Cloudy Years, as one of his most famous novels, in order to make these beliefs well known to their readers. He will also record them forever in the e memory of the history of literature of Iran. They also have high sociological value, because show the domination of poverty and the social gap at that time, which it led him to be imprisoned before the Islamic Revolution.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Ali Ashraf Darvishiyan
  • Story
  • Public Beliefs
  • Ritual
  • Kermansgah

مراجع

قرآن کریم.
امیرالمؤمنین (ع). (1384).  نهج­البلاغه. ترجمۀ­ محمد دشتی. قم: مؤسسة فرهنگی تبلیغاتی امیرالمؤمنین.
اسکارپیت، روبرت. (1374). جامعه‌شناسی ادبیات. ترجمة مرتضی کُتُبی. تهران: سمت.
اکرامی­فر محمود. (1394). «اسطورۀ جنّ و پری در ادبیات شفاهی منظوم خراسان». مطالعات فرهنگ- ارتباطات. د16. ش 30. صص 41- 65.
الیاده، میرچا. (1362). چشم­اندازهای اسطوره. ترجمۀ جلال ستاری. تهران: توس.
بیرانوند، یوسفعلی و صحرایی، قاسم. (!401). «بررسی آیین­های جادویی قوم لک با تکیه بر نظریۀ جادوی همدلانۀ فریزر». فرهنگ و ادبیات آیینی. د2. ش2. صص 23- 39.
بیهقی، حسینعلی. (1365).  پژوهش و بررسی فرهنگ عامۀ ­ایران. مشهد: آستان قدس رضوی.
پانوف، میشل و پرن، میشل. (1382).  فرهنگ مردم­شناسی. ترجمۀ اصغر عسگری­خانقاه. تهران: سمت.
جمشیدی، زهرا و آرتا، سیدمحمد. (1399). «مناسبات بین اسطوره و باورهای عامّه»، فرهنگ و ادبیات عامّه. د8. ش33. صص 249- 272
خالق­پناه، کمال و ناصری، جمیل. (1396). «بازسازی تاریخی و سبک شخصیت‌پردازی در رمان سال‌های ابری: قرائتی لوکاچی». جامعه شناسی هنر و ادبیات.  د1. ش9. صص 33- 158.
خلیلی جهان‌تیغ، مریم و عثمانی، مکیه. (1391). «نقد جامعه شناختی رمان سال های ابری از علی اشرف درویشیان».  پژوهشنامه ادبیات داستانی. س1. ش1. صص 113- 132.
درویشیان، علی­اشرف. (1358 الف). از این ولایت. تهران: شبگیر.
درویشیان، علی­اشرف. (1358 ب). آبشوران. تهران: شبگیر.
درویشیان، علی­اشرف. (1370). سال­های ابری. تهران: اسپرگ.
درویشیان، علی­اشرف. (1375). فرهنگ کُردی کرمانشاهی (کُردی – فارسی). تهران: آنزان.
درویشیان، علی­اشرف. (1380). از ندارد تا دارا. تهران: اشاره.
درویشیان، علی­اشرف. (1381. درشتی. چاپ سوم. تهران: چشمه.
درویشیان، علی­اشرف. (1385ج). فصل نان. چاپ پانزدهم. تهران: چشمه.
درویشیان، علی­اشرف. (1385د). همراه آهنگ­های بابام. چاپ پانزدهم. تهران: چشمه.
درویشیان، علی­اشرف. (1390). سال­های ابری. (4جلد). چاپ هشتم. تهران: چشمه.
درویشیان، علی­اشرف. (1394). مصاحبه حضوری با ساجده واعظ. 25 شهریور.
دهخدا، علی اکبر. (1377).  لغت­نامه. تهران: دانشگاه تهران.
ذبیحی، رحمان. (1396). «باورها و آیین­های عامیانۀ نباتی در نزهت­نامۀ علایی». فرهنگ وادبیات عامّه.  د5. ش18. صص 29- 46
رنجبر، محمود. (1380). مرد­­­‌م­شناسی با تکیه بر فرهنگ ایران. تهران: دانش‌آفرین.
روح­الامینی، محمود. (1375). نمودهای فرهنگی و اجتماعی در ادبیات فارسی. تهران: آگه.
زرشناس، شهریار. (1387). جستارهایی در ادبیات داستانی معاصر. تهران: کانون اندیشۀ­ جوانان.
زنده­دل، حسن. (1379). راهنمای جامع ایرانگردی (استان کرمانشاه). تهران: ایرانگردان.
 سالاری، قاسم؛ سیدیزدی،­ زهرا؛ یوسفی­نیا، شکریه. (1393). «نقد بوم­گرایانۀ داستان­های علی­اشرف درویشیان». مطالعات داستانی. د2. ش3. صص 116- 140.
سیف، علی­اکبر. (1395). روان­شناسی پرورشی نوین. تهران: دوران
شکورزاده، ابراهیم. (1363). عقاید و رسوم مردم خراسان. تهران: سروش.
شمس، صادق. (1378). نگاهی به فرهنگ مردم کرمانشاه. تهران: فکر نو.
طباطبایی، محمد حسین. (1372). المیزان فی تفسیر القران. تهران: دارالکتب اسلامیه.
طوسی، محمد بن الحسن. (1414ق.) . الامالی. قم: دارالثقافه.
عطرفی، علی­اکبر و سپهوند، طاهره. (1387). «بررسی عناصر داستانی در رمان سال­های ابری». متن­پژوهی ادبی. ش37. صص 82- 106.
علی­اکبری، نسرین؛ شهبازی، عبدالحسین؛ باوان­پوری، مسعود. (1393). «بررسی ادبیات بومی در رمان سال‌های ابری علی‌اشرف درویشیان». مطالعات داستانی. د1.ش3. صص 54- 71.
فرخی، باجلان و اسدیان، محمدحسین. (1379). باورها و دانسته­ها در کردستان و ایلام. تهران: مرکز مردم­شناسی ایران.
فره­‌وشی، بهرام. (1383). فرهنگ فارسی به پهلوی. تهران: دانشگاه نهران.
فره­‌وشی، بهرام.  (1387). جهان فروری. بخشی از فرهنگ ایران کهن. تهران: فروهر.
فریزر، جیمز­جرج. (1392). شاخۀ زرین، پژوهشی در جادو و دین. تهران: آگاه
 کتیرایی، محمود. (1348). از خشت تا خشت. تهران: ثالث.
  گرجی، مصطفی. (1391). «نخستین داستان سیاسی پس از انقلاب اسلامی بررسی و تحلیل گفتمان داستان سلول 18 از علی اشرف درویشیان».  نقد ادبی. د18. ش3. صص 71- 96.
مُکری، محمد. (1361).  فرهنگ نام­های پرندگان در لهجه­های غرب ایران (لهجه کردی). تهران: امیرکبیر.
نصیری، ولی­الله و حکیمی­فر، خلیل. (1400). «خاستگاه درختان مقدس؛ مطالعه موردی درختان مقدس در ایران». معرفت ادیان. س12. ش2. صص 35- 49.
هدایت. صادق. (1356). نیرنگستان. تهران: جاویدان.

فایل ها

سابقه مقاله

  • تاریخ دریافت: 09 بهمن 1402
  • تاریخ بازنگری: 22 فروردین 1403
  • تاریخ پذیرش: 24 خرداد 1403
  • تاریخ انتشار: 01 دی 1403

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار